Toegankelijke winkel inrichten: rolstoel, rollator en kinderwagen

Een toegankelijke winkel richt u in met ruime en vrije looppaden, artikelen die binnen grijpbereik staan en een route naar de kassa en uitgang zonder drempels of obstakels. Daar heeft een klant in een rolstoel profijt van, maar net zo goed een klant met een rollator, een ouder met een kinderwagen of iemand met een volle winkelwagen. Toegankelijkheid is daarmee geen apart project, maar een manier van kijken naar uw hele winkelindeling.

In dit artikel leest u waar u op let bij paden, schappen, presentatie, kassa en bewegwijzering. Hoe u de looproute en zones in het algemeen opbouwt, leest u in ons artikel over winkelindeling optimaliseren. Hier kijken we specifiek door de ogen van klanten die meer ruimte of een lager grijpbereik nodig hebben.

Waarom toegankelijkheid loont

Klanten die zich lastig door de winkel bewegen, blijven korter, slaan afdelingen over of komen niet terug. Een winkel waar iedereen zelfstandig kan winkelen, voelt rustiger en gastvrijer. In de praktijk zien we bovendien dat maatregelen voor toegankelijkheid ook de doorstroom op drukke momenten verbeteren: bredere paden en minder losse obstakels betekenen minder opstoppingen voor alle klanten.

Daarnaast is er een maatschappelijke kant. Nederland heeft het VN-verdrag Handicap geratificeerd, en steeds meer ketens en gemeenten letten op de toegankelijkheid van publieke ruimtes. Welke wettelijke eisen precies voor uw pand gelden, hangt af van de situatie; laat dat bij een verbouwing altijd toetsen door uw architect of adviseur.

Looppaden: breedte en vrije doorgang

De breedte van de paden is het belangrijkste punt. Een rolstoel of rollator heeft niet alleen ruimte nodig om rechtdoor te rijden, maar ook om te keren en om een andere klant te passeren. Toegankelijkheidsrichtlijnen gaan doorgaans uit van een vrije doorgang van ongeveer 90 cm en een draaicirkel van ongeveer 150 cm. In een winkel, waar ook winkelwagens rijden en klanten stilstaan bij het schap, is het verstandig de hoofdpaden ruimer te plannen.

• Hoofdpaden: plan ze zo dat twee winkelwagens, of een rolstoel en een winkelwagen, elkaar kunnen passeren
• Draaiplekken: zorg aan het eind van een pad en bij kruispunten voor ruimte om te keren, zodat niemand achteruit een pad uit hoeft
• Geen doodlopende paden: een pad dat nergens heen leidt, dwingt klanten met een rolstoel of kinderwagen tot lastig keren
• Vlakke vloer: vermijd losse matten, drempels en plotselinge hoogteverschillen; maak een onvermijdelijk hoogteverschil met een flauwe helling overbrugbaar

Schappen en grijpbereik

Een klant in een rolstoel reikt lager en minder ver dan een staande klant. Wat op de bovenste plank staat, is voor hem vaak onbereikbaar; wat diep achter in een laag schap staat ook. U kunt niet elk artikel voor iedereen bereikbaar maken, maar u kunt wel slim kiezen wat waar staat.

1. Basisartikelen op de middelste planken. Zet veelgekochte producten tussen heup- en schouderhoogte. Dat is ook de zone die het best verkoopt, zoals we uitleggen in waarom oogniveau het meest verkoopt.
2. Producten naar voren. Met frontstoppers en schapverdelers blijven artikelen netjes aan de voorkant van het schap, zodat klanten niet diep hoeven te reiken.
3. Lagere middenschappen waar het kan. Een lagere gondola in het midden van de winkel geeft overzicht en maakt meer planken bereikbaar.
4. Zware en grote verpakkingen laag, maar niet op de vloer. Een onderste plank op enige hoogte is makkelijker te pakken dan een product dat op de grond staat.

Presentatie zonder obstakels

De meeste knelpunten ontstaan niet door de vaste stellingen, maar door wat er later bij komt: een extra display, een palletopzet in het pad, een stapel dozen tijdens het bijvullen of een reclamebord bij de entree. Juist die tijdelijke elementen maken een ruim pad ineens te smal.

Leg daarom vaste regels vast. Geef displays en palletopzetten een vaste plek op de plattegrond, buiten de hoofdpaden. Spreek af dat rolcontainers tijdens openingstijden niet langer dan nodig in het pad staan. En houd nooduitgangen, brandblussers en vluchtroutes altijd vrij, ook bij acties en seizoenswissels.

Kassa, ingang en winkelmandjes

De ingang en de kassazone zijn de plekken waar elke klant langs moet. Zorg bij de entree voor een vlakke, brede doorgang en, als u met toegangspoortjes werkt, voor minimaal één brede doorgang die geschikt is voor rolstoelen en kinderwagens. Hoe poortjes en indeling de klantroute sturen, leest u in klantengeleiding in de winkel.

Bij de kassa helpt een lagere aflegplek en een brede kassadoorgang. Houd displays in de wachtrij smal, zodat er ruimte blijft. Bied ook keuze in winkelmandjes en wagens: niet iedere klant kan een grote wagen duwen, en een winkelmandje op wieltjes is voor sommige klanten een uitkomst. Plaats de mandhouder op een plek waar de mandjes op grijphoogte staan.

Bewegwijzering en prijzen die iedereen kan lezen

Toegankelijk is ook: snel kunnen vinden wat u zoekt. Duidelijke afdelingsborden met een groot, rustig lettertype en goed contrast helpen klanten met een visuele beperking, maar ook iedereen die voor het eerst in uw winkel is. Met kadersystemen hangt u borden op een consistente, goed zichtbare hoogte en wisselt u de inhoud zonder gedoe.

Let ook op de leesbaarheid van prijzen. Kies een labelformaat waarop de prijs groot en met voldoende contrast staat. Met elektronische prijskaartjes kiest u per schap een passend labelformaat en een vaste, rustige opmaak, en kloppen schap- en kassaprijs altijd. WH Retail levert ESL van onder meer Hanshow, Pricer, SES Imagotag en SoluM.

Checklist toegankelijke winkel

• Hoofdpaden breed genoeg om elkaar te passeren met wagen, rolstoel of kinderwagen
• Draairuimte aan het eind van paden en bij kruispunten
• Geen drempels, losse matten of doodlopende paden
• Basisartikelen tussen heup- en schouderhoogte, naar voren in het schap
• Displays, palletopzetten en rolcontainers niet in de hoofdpaden
• Minimaal één brede doorgang bij entree en kassa
• Keuze in mandjes en wagens, mandhouder op grijphoogte
• Duidelijke bewegwijzering en goed leesbare prijzen
• Nooduitgangen en vluchtroutes altijd vrij

Advies over een toegankelijke winkelinrichting

Bij een totaalinrichting of winkelverbouwing nemen we toegankelijkheid mee vanaf de eerste plattegrond: padbreedtes, schaphoogtes, de plek van displays en de route naar kassa en uitgang. WH Retail levert winkelinrichting Made in Europe, in onder meer Nederland, België en Duitsland. Stuur ons uw plattegrond en vertel waar het nu knelt, dan denken we graag mee. Vraag vrijblijvend een offerte aan of neem contact op.